Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi

Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi (Universal Declaration on Animal Welfare) 15 Ekim 1978 tarihinde Paris’teki UNESCO Merkezinde törenle ilan edilmiştir. Bu metin, 1989 yılında Hayvan Hakları Federasyonu tarafından tekrar düzenlenerek 1990 yılında UNESCO Genel Direktörü’ne sunulmuş ve aynı yıl halka açıklanmıştır.

İlk “Hayvanları Koruma Derneği” 1822 yılında  İngiltere’de kuruldu. Birçok ülkede kurulan dernekler 1931 yılında toplanarak 4 Ekim gününü “ Hayvanları Koruma Günü” olarak kabul ettiler.

Türkiye’de ilk resmi dernek 1912 yılında İstanbul’da “Himaye-i Hayvanat Cemiyeti” adı ile kurulmuştur. Atatürk’ün direktifleri ile 1923 yılında “Türkiye Hayvanları Koruma Derneği” olarak faaliyetlerini sürdürmüştür.

Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi metni, Uluslararası Hayvan Hakları Birliği ve ona bağlı ulusal birlikler tarafından 21-23 Eylül 1977 tarihinde Londra’da hayvan hakları konusunda yapılan üçüncü uluslararası toplantıda kabul edildi. Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi ise, Paris’te UNESCO Sarayında 15 Ekim 1978 tarihinde törenle ilan edildi.

Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi (14 Madde)

Madde 1. Bütün hayvanlar yaşam önünde eşit doğar ve aynı var olmak hakkına sahiptir.
Madde 2. 1. Bütün hayvanlar saygı görme hakkına sahiptir.
2. Bir tür hayvan olan insan, öbür hayvanları yok edemez, bu hakkı çiğneyerek onları sömüremez, bilgilerini hayvanların hizmetine sunmakla görevlidir.
3. Bütün hayvanların insanlarca gözetilme, bakılma ve korunma hakları vardır.
Madde 3. 1. Hiçbir hayvana kötü davranılmaz, acımasız ve zalimce işlem yapılamaz.
2. Bir hayvan öldürülmesi zorunlu olursa; bu bir anda, acı çektirmeden ve korkutmadan yapılmalıdır.
Madde 4. 1. Yabani türden olan bütün hayvanlar, kendi özel ve doğal çevrelerinde, karada, havada veya suda yaşama ve üreme hakkına sahiptir.
2. Eğitim amacı ile olsa bile, özgürlükten yoksun kılmanın her çeşidi bu hakka aykırıdır.
Madde 5. 1. Geleneksel olarak insanların çevresinde yaşayan bütün hayvanlar uyumlu biçimde türüne özgü yaşam koşulları ve özgürlük içinde yaşama ve üreme hakkına sahiptir.
2. İnsanların kendi çıkarları için bu uyumda ya da bu koşullarda yapacakları her türlü değişiklik bu haklara aykırıdır.
Madde 6. 1. İnsanların yanlarına aldıkları bütün hayvanlar, doğal ömür uzunluklarına uygun sürece yaşama hakkına sahiptir.
2. Bir Hayvanı terk etmek acımasızca ve insanlık dışı bir davranıştır.
Madde 7. Bütün çalışan hayvanlar iş süresinin yoğunluğunun sınırlandırılması, onarıcı ve güçlerini artırıcı beslenme ve dinlenme hakkına sahiptir.
Madde 8. Hayvanlarda fiziksel ya da psikolojik bir acı çektiren deneyler yapmak, hayvan haklarına aykırıdır. Tıbbi bilimsel, ticari ve başka biçimlerdeki her türlü deneyler için de böyledir.
Madde 9. Hayvan beslemek için yetiştirilmişse; bakılmalı, barındırılmalı, taşınmalı, ölümü de korkutmadan ve acı çektirmeden yapılmalıdır.
Madde 10. 1. Hayvanlardan insanın eğlencesi olsun diye yararlanılmaz.
2. Hayvanların seyrettirilmesi ve hayvanlardan yararlanılan gösteriler hayvan onuruna aykırıdır.
Madde 11. Zorunluluk olmaksızın bir hayvanın öldürülmesi demek olan her davranış, bir “biocide” yani yaşama karşı suçtur.
Madde 12. 1. Çok sayıda yabani hayvanın öldürülmesi demek olan her davranış bir “genocide” yani türe karşı suçtur.
2. Doğal çevrenin kirletilmesi ve yıkılıp yok edilmesinin sonu “genocide”, soykırıma varır.
Madde 13. 1. Hayvanın ölüsüne de saygı göstermek gerekir.
2. Hayvan haklarına saldırıyı göstermek amacı gütseler bile hayvanların öldürüldüğü şiddet sahneleri sinema ve televizyonlarda yasaklanmalıdır.
Madde 14. 1. Hayvanları savunma ve koruma kuruluşları, hükümet düzeyinde temsil olunmalıdır.
2. Hayvan hakları da insan hakları gibi yasa ile korunmalıdır.

Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi

Yorum Yazın