I. Dünya Savaşı’nda Esir Düşen Türk Askerler

 KAPUSKASİNG ESİR KAMPINDAKİ ESİR TÜRKLER

Brantford’da 1914 yılında gözaltına alınarak esir kampına götürülen Türkler…

Brandford’da yaşayan sayıları yaklaşık 100 civarındaki Türk, 1914 yılında, çoğunluğu Ermeniler tarafından işletilmekte olan şehir merkezindeki pansiyonlardan polislerce toplanmış, önce Toronto’ya, sonra Kingston’a, daha sonra da Kapuskasing Esir Kampı’na yollanmışlardı.

Ermenilerle birlikte 1900’lü yılların hemen başında Kanada’ya geldikleri tahmin edilen bu Türkler, Brandford’da döküm işçisi olarak çalışmaktaydılar.

Cihan Harbi sırasında İngiltere’nin savaş ilan etmiş olduğu ülkelerden Kanada’ya göç etmiş kişiler “enemy aliens”, yani düşman yabancılar olarak ilan edilmiş ve yerel güvenlik kurumlarına giderek kayıt yaptırmaları ve düzenli olarak imza atmaları şart koşulmuştu.

Başta Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’ndan gelmiş Ukraynalılar olmak üzere, Almanlar, Avusturyalılar ve Türkler bu kategoride yer almaktaydı. Bu kişiler, bir süre sonra da güvenliği tehdit ettikleri sebebiyle Kanada’nın çeşitli yerlerinde kurulmuş olan esir kamplarına götürülmüşlerdi.

Kanada’nın büyük ihtimalle ilk yerleşik Müslümanlarından olan bu Türkler ise bu kampların en büyüğü olan Ontario’nun kuzeyinde kurulmuş Kapuskasing Esir Kampı’nda tutulmuşlardı. II. Dünya Savaşı’ndan sonra Kanada’nın esir kamplarına ait tüm belgeleri imha etmesiyle Türkler’in akıbeti hakkında maalesef fazla bir bilgi bulunmamaktadır.

Darfler’ın çalışmalarına göre Osmanlı İmparatorluğu’ndan Kanada’ya gelmiş 205 kişi esir alınmıştı. Brandford’da yaşamakta olan Türkler, kasabanın posta şubesini bombalamayı planladıkları şeklindeki bir ihbar mektubunun ardından 10 Kasım 1914’te gözaltına alınmışlar, daha sonra ise trene bindirilerek Toronto ve Kingston üzerinden Kapuskasing Esir Kampı’na götürülmüşlerdi. Çok ağır şartlarda çalıştırılan Türk esirlerden bir tanesinin bu kampta öldüğü bilinmektedir. Fakat diğer Türkler hakkında bir bilgi bulunmamaktadır.

O dönemde Brandford Mount Hope Cemetery içinde “Turkish Plot” olarak adlandırılan bölgeye 1912- 1918 yıllarında 12 kişi gömülmüştü. 1912 yılında bu kısma gömülen ilk kişi Kanada’da ölen ilk Müslüman olarak kabul edilmektedir. Toronto’nun 832 kilometre kuzeyinde bulunan Kapuskasing kasabasındaki esir kampı 1914’ten 1920 yılına kadar aktif olarak faaliyetteydi.  Dünya Savaşı sırasında çoğunluğu Ukraynalılar olmak üzere Türklerin de aralarında bulunduğu, “düşman yabancı” ilan edilen binlerce kişi burada tutulmuştur. Bu kişiler, “zorunlu işçi” olarak çok ağır şartlarda ve zulüm içinde çalıştırılmıştır. Hatta birçoğu kaçmaya çalışırken vurularak, ya da ağır çalışma şartlarından ve bulaşıcı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmiştir.

3.050 Görüntüleme

Yorum Yazın