Sağlık Hizmetlerinde Yapay Zekâ ve Robotlar

Sağlık Hizmetlerinde Yapay Zekâ ve Robotlar - Harun Kırılmaz

Geçmişten günümüze teknolojik değişimin pek çok alanda etkisinin olduğu yadsınamaz bir gerçekliktir. 1700’lü yıllarda buhar makinesinin icadı ile başlayan endüstriyel devrim, diğer bir ifadeyle ilk sanayi devrimi (Endüstri 1.0), sadece su ve buhar gücünü kullanarak mekanik üretim sistemleri ile ortaya çıkarmakla kalmamış, ekonomiden siyasete, üretim biçimlerinden endüstriyel ilişkilere kadar hemen hemen her alanda köklü değişimleri de beraberinde getirmiştir. Benzer şekilde, 19. yüzyılda ikinci sanayi devrimi (Endüstri 2.0) ile buhar ve su gücünün yerini elektrik gücü almış ve iş bölümüne dayalı seri üretim sürecine geçilmiştir. 20. yüzyılda bilgisayarın icadı, elektronik araç gereçlerin kullanımı ve bilgi teknolojilerinin gelişmesiyle üretim süreçleri otomasyona bağlanmış ve bu dönem üçüncü sanayi devrimi (Endüstri 3.0) olarak ifade edilmiştir.

İçinde bulunduğumuz 21. yüzyıl ise yeni bir sanayi devrimine ev sahipliği yapmaktadır. Dördüncü sanayi devrimi (Endüstri 4.0) olarak ifade edilen bu döneme, teknolojik değişimler neticesinde damgasını vuran gelişmelerin başında kuşkusuz “internet”, “yapay zekâ” ve “robot teknolojisi” gelmektedir. “Özerk robotlar”, “simülasyon”, “sistem entegrasyonu”, “nesnelerin interneti”, “siber güvenlik”, “bulut bilişim”, “3D baskı teknolojisi”, “arttırılmış gerçeklik” ve “büyük veri” bileşenlerinden oluşan Endüstri 4.0 ile eğitimden sağlığa, güvenlikten diplomasiye, ticaretten hukuka kadar bütün alanlarda geçmiş sanayi devrimleriyle karşılaştırılamayacak ölçüde esaslı değişimler dünyanın gündeminde yer almaktadır.

Son dönemde medyaya yansıyan “Bir robota vatandaşlığı ilk o ülke verdi”, “Robotlar için yasa geliyor”, “Sanayi 4.0 ile robotların hukuku devreye giriyor”, “İlk robot avukat göreve başlıyor”, “Hukuk bilimi robot teknolojilerine hazır mı?”, “Yapay Zekâya Hukuki Kişilik Tanınması”, “Yapay zekâ tıbbi teşhis koymayı öğrenebilir mi?”, “Endüstri 4.0 sağlık sektörünü nasıl değiştiriyor?” “Sağlıkta dijitalleşme sürecinin vatandaş ve sağlık çalışanlarına etkileri” gibi manşetlere göz atıldığında Endüstri 4.0’ın etki alanlarını ve ortaya çıkardığı / çıkaracağı sonuçları tahmin etmek çok da zor olmasa gerek.

İlk kez Karel Capek’in 1920 yılında yazdığı “Rossum’un Evrensel Robotları” isimli tiyatro oyununda yer alan “robot” kavramı “işi yapan, hizmet eden” anlamına gelmekle birlikte; 1959 yılında George Devol ve Joseph Engelberger tarafından endüstriyel alanda kullanım için ilk robotun geliştirilmesiyle birlikte “otomatik olarak kontrol edilen, yeniden programlanabilir, üç ya da daha fazla eksende çok amaçlı dönebilir şekilde programlanabilir, kullanım amacına bağlı olarak ya bir yere monte ya da hareketli haldeki endüstriyel otomasyon uygulamaları” olarak tanımlanmıştır. Endüstriyel anlamda üretim süreçlerinde yaklaşık 60 yıllık geçmişe sahip olan robot teknolojisi, Endüstri 4.0 ile birlikte çok daha farklı bir boyuta taşınmıştır. Yapay zekâ ve arttırılmış gerçeklik ile güçlendirilen robotlar, sadece üretim sürecinde bir “makine” olmanın ötesine geçerek insanın yerini alma, hatta insanın rakibi olma noktasında önemli gelişmelerin yanı sıra ciddi endişelerin de kaynağı konumuna gelmiştir.

70 Görüntüleme

Yorum Yazın