Kutadgu bilig / hâcibin ay-toldı’ya cevabı

Kutadgu Bilig (mutluluk veren bilgi), mesnevi tarzında yazılmış 6645 beyitlik bir siyasetnamedir. Yusuf Has Hacib eserini dört kavramı temsil eden dört şahsın karşılıklı konuşmaları üzerine kurmuştur. Bunlar: Hükümdar Kün-Toğdı adalet ve doğruluk, vezir Ay-Toğdı devlet ve saadet, vezirin oğlu Ögdülmiş akıl ve ululuk, vezirin kardeşi Odgurmış kanaat ve akıbettir.

***

543     İnsanların iyisi böyle olur; halkın yükünü hafifleten kimse insanların iyisidir.

544     Dinle, halkı idare eden ve her işi iyice araştırdıktan sonra yapan insan ne der.

545     Halkın içinde yükselip, ikbale eren insan halka hep iyi kanunlar tatbik etmelidir.

546     Kim halka hakim olursa, onun tabiatı yumuşak, tavır ve hareketi asîlâne olmalıdır.

547     Halk içinde kim nüfuz sahibi olursa, onun dili ve sözü tatlı olmalı, kendisi tevazu göstermelidir.

548     Bu devlet dönektir, hem yapar, hem bozar; o kararsızdır da; bıkarsa çabuk kaçar.

549     Bu ikbale inanma; elinden gelirse iyilik et; bil ki ikbal bugün sende ise, yarın başkasındadır.

550     Ey ikbal bulan, bu ikbale güvenme; gelen ikbal, bir gün olur, gider.

551     Ey devlet sahibi, sen ikbalinin devamını istersen, onun devamı müddetince sen de iyilik etmekte  devam et.

552     Sana beylik ve büyüklük erişirse, bu devlet içinde saç ve sakalının ağarması için, kendini küçük tut ve mütevazi ol.

***

Hâcib cevâbı Ay-toldıka

543     bu yañlığ bolur bu kişi edgüsi

kişi edgüsi ol bodun yüdgüsi

544     negü tér eşitgil bodun başlar er

kamuğ işni yetrü körüp işler er

545     kimiñ devleti baş kötürse örü

kamuğ edgü kılğu bodunka törü

546     kimiñ elgi bolsa bodunka uzun

silig bolğu kılkı kılınçı tüzün

547     yorık bolsa kimiñ bodunka sözi

süçig tutğu til söz me kodkı özi

548     yayığ ol bu devlet éter hem buzar

ne irsel-turur terk irikse tezer

549     bu kutka ınanma usa edgü kıl

bu kün munda erse yarın anda bil

550     bu kutka küwenme ay kut bulğuçı

keligli-turur kut yana barğuçı

551     ay devlet idisi bu devlet bile

turayın tése tur sen edgü tile

552     saña tegse beglik uluğluk ok a

kiçiglik anuk tut özüñ bolğuka

Anlamlı Sözler, Tavsiyeler, Öğütler
Özlü sözler
Altın tavsiyeler
Yöneticilere Öğütler
Yöneticilere Nasihatler
Yusuf Has Hacip
Kutadgu Bilig
Kutadgu Bilig Mutluluk Veren Bilgi

Yorum Yazın